Kamerkoor Venus uit Utrecht heeft vaak met jonge getalenteerde dirigenten kunnen werken, zoals Daniel Reuss, Peter Dijkstra en Gijs Leenaars. In september 2016, vlak nadat ze Cum Laude was afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam, werd Krista Audere de nieuwe, jonge en inspirerende dirigent van Venus. Halverwege de repetieperiode voor ons eerste gezamenlijke programma Schöne Chansons interviewden we haar.

Click here for an English translation

Interview met Krista Audere, dirigent van kamerkoor Venus
Interview: Monique Janssens en Bram Verkerke
Fotografie: Sijmen Hendriks (zwembad) en Bram Verkerke (overige)
English version here

 

Wanneer besloot je dirigent te worden?

Dat ging heel wonderlijk! Op mijn piano thuis stond muziek van de Beatles. Ik speelde al heel jong ‘Hey Jude’. Ik denk dat mijn ouders beseften dat ik een zeker muzikaal instinct had. Mijn moeder zingt in een amateurkoor en mijn vader had een mooie jongensstem, maar had meer interesse voor ijshockey. Mijn onderwijzers wezen mijn ouders op de Dom Koorschool in Riga, de beste school voor koorzangers in ons land. Toen ik zeven was, ging ik met mijn moeder naar de audities en werd aangenomen. We lieten alles achter ons en verhuisden van het platteland naar Riga. Onze klaslokalen lagen naast die van de instrumentalisten en de balletschool. Dus tot mijn tiende bestond mijn wereld uit musici en ballerina’s. Vanaf vijftien jaar kregen we directielessen. Ik vond dat wel wat hebben, zwaaien met je handen voor zo’n koor. Dat ga ik doen, dacht ik.  

dsc00929bew

Waarom kwam je naar Nederland?

Tijdens een verblijf van vijf maanden in Stuttgart realiseerde ik me dat ik geen idee had hoeveel er in de wereld te koop is. In Letland hebben we een rijke koortraditie, met iedere vijf jaar een groot koorfestival. Dat betekent dat je jarenlang repertoire aan het opbouwen bent met dat ene doel voor ogen. Ik zag mezelf altijd als deel van die cultuur. Maar als dirigent heb je dan minder vrijheid om ander repertoire te kiezen. In Stuttgart heb ik ontdekt dat ik, waar ik ook ben, een Letse musicus blijf. Ik wilde wel eens zien of dat in Nederland ook zo was.

En?

Ik groei, meer dan wanneer ik thuis was gebleven. Zo werkt het nu eenmaal: je verplaatst je en je groeit. Je gaat naar een plek waar je niemand kent en niets weet, dus je zoekt alles zelf uit. Ik liet in Letland al mijn koren achter. Nu doe ik met vier Nederlandse koren fantastisch repertoire waar ik nooit van had durven dromen. Hoewel ik me erg jong voel voor veel van die muziek, spring ik gewoon in het diepe. Als Venus Schönberg en Webern wil doen, zeg ik: goed, we proberen het! Over tien jaar zal ik deze muziek vast wel anders benaderen, maar ik moet ergens beginnen. En dus begin ik nu, en ga ik zo snel mogelijk op weg naar nieuwe muzikale hoogten.

dsc00956bew

Hoe kwam het programma Schöne Chansons tot stand?

Als ik met een nieuw koor aan de slag ga, wil ik vooral de wensen van dat koor kennen. Waar komt het vandaan? Wat willen de leden veranderen? Ik vind het prettig als ze initiatief nemen en zeggen: dit zijn wij, dit is wat we willen – en dat ik dan iets toevoeg. In dit geval waren er ideeën over Duitse muziek, en heb ik de Franse component toegevoegd. Venus kwam met Schönberg; daar kan ik geen nee tegen zeggen! Nu staan ook Milhaud, Messiaen en Hindemith op het programma. Ik heb veel ja gezegd de laatste tijd, dat ben ik gewend, ook als het nee is, haha! Maar ik ben weer aan het leren om nee te zeggen…

Waarom dirigeer je koren, en geen orkesten?

Ik herinner me de dag dat ik mijn handen voor het eerst optilde. Ik weet zeker dat ik toen de klank van een koor in mijn hoofd had, geen violen. Ik groeide op tussen zangers en koordirigenten, en ik vond zingen heerlijk. Ik genoot van het repertoire en maakte deel uit van de koorfestivaltraditie. Nog steeds voel ik me meer verbonden met het stemgeluid dan met dat van instrumenten. Ik houd ervan om de verschillende klanken van een koor te onderzoeken. Als student directie leerden we ook voor orkesten te staan. Later wil ik wel wat meer instrumentaal repertoire doen.

Treed je ook op als zangeres?

Ik moet gewoon zingen, al is het onder de kerstboom. Ik heb wat optredens hier en daar, meestal als solist, bijvoorbeeld in oratoria. In Riga zong ik veel meer, en dirigeerde ik minder. Nu is het andersom. Ik moet dat op de een of andere manier in balans zien te krijgen. Zingen vraagt veel tijd, een sterke aanwezigheid en een goede planning. Dirigeren vraagt veel door de repetities en het voorbereiden van de stukken. Daar worstel ik nu mee, want eigenlijk wil ik ook weer in een koor zingen.

dsc00671bew

Wat heb je Venus te bieden aan talent en ervaring? En wat biedt Venus jou?

De relatie is nog nieuw, en dat is spannend. Ik weet nog niet wat we kunnen verwachten. De grootste waarde van Venus zit hem in het feit dat sommige mensen al heel lang meedoen, en geweldige dirigenten hebben meegemaakt. De verwachtingen zijn dus behoorlijk hooggespannen, wat dan weer maakt dat ik enorm mijn best doe om daaraan te voldoen. Die ervaring weet Venus te combineren met enthousiasme en openheid. Ik kan hier experimenteren en dingen bijleren, niet alleen over het koor, maar ook over mezelf.

Bijvoorbeeld?

Venus heeft een identiteit, een klank om aan te werken. Het koor heeft ruggengraat en weet wat het wil. Voor mij is het een uitdaging om uit te vinden hoe ik iets kan toevoegen aan wat er al is. Venus is tot alles bereid, ook als het gek is of onlogisch. Venus doet mee en ziet wel wat er gebeurt; volwassen met een neiging tot kinderlijke speelsheid. Voor mij is dat perfect. En natuurlijk hoop ik dat Venus ook iets van mij leert! Het mooie van dit vak is dat ik het niet alleen kan.

dsc00941-1

Je combineert een heel serieuze aanpak met veel humor. Is dat een repetitiestrategie?

Zo ben ik nu eenmaal, haha. Ik wissel nogal snel van stemming. Maar wat belangrijker is: ik ben ervan overtuigd dat plezier het beste uit een zanger haalt. Als zangeres heb ik onder veel dirigenten gewerkt. Soms kreeg ik het gevoel dat het puur om het resultaat ging in plaats van om het proces. Repeteren is mijn favoriete bezigheid. Druk om te presteren is er ook. Maar om je top te bereiken, moet je er lol in hebben. Zo simpel is het. Ik probeer voor een koor te zorgen als voor een sociaal wezen, met ontspanning en uitdaging.

Elke repetitie begint met lichamelijke oefeningen. Waarom?

Je kunt niet naar de repetitie komen, je mond opendoen, en de hele avond zitten zingen. Zo werkt het gewoon niet, zelfs niet met professionals. Mijn zangleraar in Amsterdam is Geert Bergs. Ik gebruik oefeningen van hem waar ik zelf baat bij heb, en maak daar mijn eigen aangepaste mix van: wat ademoefeningen, wat yoga, wat meditatie, en – eerlijk is eerlijk – ook gewoon wat gekkigheid. Af en toe probeer ik Venus dingen te laten doen zonder daar al te serieus over te zijn. We moeten onszelf niet al te serieus nemen, toch?

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Venus gaf een concert in zwembad De Kwakel. Kunnen we meer van dit soort originele programma’s verwachten?

Hopelijk! We moeten weg van die traditionele concertlocaties. We moeten proberen de interesse van nieuwe bezoekers te wekken. Er zijn grote misverstanden over wat koormuziek is, wat koren doen, waar ze zouden moeten zingen. Ik hoop dat er nog heel veel gekke projecten komen. Ik ben tot alles bereid. Als het nodig is, dirigeer ik onder water.

Venus staat bekend om de vele compositieopdrachten. Wat vind je daarvan?

Dat is precies de reden waarom ik contact zocht met Venus. Ik heb altijd hedendaagse muziek willen doen. Die wordt veel te weinig uitgevoerd! Tijdens mijn studie in Riga had ik het geluk met componisten van mijn eigen leeftijd te kunnen werken. Er waren sterke banden tussen de directiestudenten, de compositiestudenten, de docenten en de zangers. En ook in Amsterdam had ik graag veel contact met de componisten. Ik hoop mensen te ontmoeten met nieuwe ideeën over klank. Het is geweldig als er nog geen opname is van een stuk, zodat je het helemaal zelf moet uitvogelen. Je kunt met de componist bellen om over bepaalde aspecten van het stuk te praten, of een opname van de repetitie sturen om te overleggen over het herzien van details. Ik kan niet wachten!

Heb je ooit dingen gedaan die niets met muziek te maken hadden?

Toen ik aankwam in Nederland, voelde ik me erg verloren. Ik had geen geld, geen vrienden, geen dagelijks contact met familie. Ik was alleen en nam wat baantjes aan. Behalve als pianojuf, werkte ik in een café en als kinderoppas. Ik stond bijna een jaar lang niet voor een koor. En toen belde er iemand: hé, er is iemand ziek geworden, kun jij invallen? Je kent het repertoire niet, maar je zegt: natuurlijk! En op weg naar de repetitie huil je, omdat je beseft hoezeer je het gemist hebt. Nu waardeer ik het werk meer dan ooit, omdat ik weet hoe het is om in je eentje partituren te bestuderen, terwijl niemand je toezingt.